Rozliczenie działalności nierejestrowanej w 2025 roku to obowiązek każdego, kto w zeszłym roku prowadził tzw. biznes na próbę i osiągnął z tego tytułu przychody. Działalność nierejestrową rozliczasz w rocznym PIT do 30 kwietnia 2025 roku, a gdy przekroczysz kwotę wolną, musisz dodatkowo zapłacić podatek. Sprawdź, jak prawidłowo rozliczyć przychody i koszty z takiej działalności.
Z tego artykułu dowiesz się...
Czym jest działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana to forma drobnej działalności zarobkowej osób fizycznych, która nie wymaga rejestracji firmy ani wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jest to rozwiązanie wprowadzone w 2018 roku w ramach pakietu ustaw zwanego Konstytucją dla Biznesu, mające na celu ułatwienie rozpoczęcia działalności w małej skali.
Aby prowadzić działalność nierejestrowaną, musisz spełnić warunki, takie jak m.in.:
- Limit przychodów – Twoje miesięczne przychody nie mogą przekroczyć 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w danym roku (50% w przypadku, gdy jesteś osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy),
- Brak wcześniejszej działalności – aby prowadzić działalność nierejestrowaną, nie możesz wykonywać działalności gospodarczej w okresie ostatnich 60 miesięcy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy działalność była nieustannie zawieszona – okres zawieszenia jest traktowany jak niewykonywanie działalności,
- Charakter działalności – działalność musisz prowadzić jako osoba fizyczna i nie możesz wykonywanać jej w ramach spółki cywilnej,
- Brak regulacji – działalność nierejestrowana nie może być działalnością regulowaną, wymagającą specjalnych zezwoleń lub koncesji.
Co ciekawe, działalność nierejestrowana, mimo że spełnia cechy działalności gospodarczej (zorganizowana, zarobkowa, ciągła i prowadzona we własnym imieniu), nie jest traktowana jak typowa działalność gospodarcza, o ile nie przekracza ustalonego limitu przychodów. W związku z jej charakterystyką jest często określana jako „firma na próbę”, ponieważ pozwala na przetestowanie pomysłu na biznes bez konieczności formalnego zakładania firmy. To szczególnie korzystne rozwiązanie dla osób zajmujących się np. drobną wytwórczością, sprzedażą produktów lub innymi formami działalności zarobkowej o niewielkiej skali.
Pomimo tego, że formalności związane z tą działalnością są często ograniczone do minimum, musisz pamiętać też o kilku kluczowych aspektach. Jednym z nich jest m.in. rozliczenie działalności nierejestrowanej w rocznym zeznaniu podatkowym.
Jak rozliczyć działalność nierejestrowaną w 2025 roku?
Rozliczenie działalności nierejestrowanej w 2025 roku (za 2024 rok) odbywa się za pomocą formularza PIT-36, który musisz złożyć do 30 kwietnia 2025 roku. W zeznaniu tym znajduje się specjalna rubryka przeznaczona do wykazania przychodów z działalności nierejestrowanej. Pamiętaj, że w formularzu PIT-36 uwzględniasz w takim przypadku też inne przychody (np. z umowy o pracę).
Wypełniając PIT-36, powinieneś uwzględnić następujące elementy:
- Przychody i koszty – należy wykazać sumę przychodów (ewentualnie kosztów) osiągniętych z działalności nierejestrowanej w ciągu całego roku podatkowego. Przychody te wpisujesz w pozycjach od 116 do 119, a w przypadku gdy działalność nierejestrowaną prowadził współmałżonek – w polach od 174 do 177,
- Koszty uzyskania przychodów – możesz odliczyć koszty związane z prowadzeniem działalności, takie jak zakup materiałów, opłaty za usługi czy koszty transportu. Pamiętaj jednak, że koszt musi być ściśle związany z Twoją działalnością i musisz mieć odpowiedni, imienny dowód zakupu (np. faktura imienna),
- Dochód – to różnica między przychodami a kosztami uzyskania przychodów.
- Podatek – dochód z działalności nierejestrowanej podlega opodatkowaniu według skali podatkowej (12% lub 32%). Pamiętaj, że gdy przekroczysz kwotę wolną od podatku, musisz zapłacić podatek od nadwyżki. Do Twojej kwoty wolnej wliczają się też inne źródła dochodu, takie jak np. umowa o pracę czy zlecenia. Kwota wolna od podatku w 2025 roku wynosi 30 000 zł lub 60 000 zł, gdy rozliczasz się wspólnie z małżonkiem,
Tak naprawdę nie powinieneś mieć większych problemów ze zidentyfikowaniem rocznej sumy przychodów i kosztów, bo prowadząc działalność nierejestrowaną jesteś zobowiązany do prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży. Jeśli jednak Twoja ewidencja jest nieczytelna, zadbaj o przejrzystość i skorzystaj np. z dedykowanego arkusza Excel.
Rozliczenie działalności nierejestrowanej z kasą fiskalną
W przypadku działalności nierejestrowanej kwestia obowiązku posiadania kasy fiskalnej jest podobna, jak w przypadku standardowej działalności gospodarczej. Generalnie, jeśli prowadzisz działalność nierejestrowaną, to możesz korzystać ze zwolnienia z obowiązku posiadania kasy fiskalnej. Pośród tego istnieją jednak pewne wyjątki i ograniczenia. Ze względu na niski limit przychodów (3499,50 zł miesięcznie w 2025 roku), wiele osób prowadzących taką działalność może skorzystać ze zwolnienia z obowiązku posiadania kasy fiskalnej. Limitem jest wartość przychodu do 20 tys. zł rocznie na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych. Przekroczenie tej kwoty sprawia, że musisz rozpocząć ewidencję sprzedaży na kasie fiskalnej (chyba, że sprzedajesz wyłącznie przez internet i masz dokładne dane nabywców).
Istnieją jednak branże i rodzaje usług, które wymagają stosowania kasy fiskalnej niezależnie od wysokości przychodów. Do takich obszarów należą m.in. usługi fryzjerskie, kosmetyczne i kosmetologiczne, a także usługi wulkanizacyjne.
Co do samego rozliczenia działalności nierejestrowanej w PIT, gdy masz kasę fiskalną, należy stwierdzić, że nie różni się ono znacząco od tego, gdy takiej kasy nie masz. Nadal musisz prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży, ale też wystawiać paragony. Do ustalenia sumarycznego, rocznego przychodu z pewnością przydadzą się też wydruki, takie jak raporty dobowe, a także zestawienia miesięczne.
Rozliczanie działalności nierejestrowanej a podatek VAT
Czasami może zdarzyć się, że prowadzisz działalność nierejestrowaną i jesteś czynnym podatnikiem VAT (tzw. vatowcem). Jest to niezwykle rzadka sytuacja przy takim rodzaju działalności, ale jednak możliwa. Jeżeli jednak dotknęła Cię taka konieczność, to masz już za sobą nadanie numeru NIP i złożenie formularza VAT-R (bo są to działania obligatoryjne, aby zostać czynnym podatnikiem VAT). Być może zastanawiasz się, w jaki sposób rozliczyć teraz zeznanie roczne? Otóż w praktyce jest to nieco trudniejsze, niż w opisanych powyżej przypadkach.
Przede wszystkim, rejestracja do VAT nakłada na Ciebie dodatkowe obowiązki, takie jak m.in. regularne przesyłanie plików JPK_V7 lub JPK_V7K, a także płacenie podatku na indywidualny mikrorachunek podatkowy. To spora różnica w porównaniu do sytuacji w której korzystasz ze zwolnienia z VAT – wówczas interesuje Cię w głównej mierze zeznanie roczne PIT-36.
W przypadku, gdy jesteś vatowcem, musisz zadbać o rozliczenie dwóch podatków, które na pierwszy rzut oka bezpośrednio nie wpływają na siebie, ale są powiązane poprzez sposób ewidencjonowania przychodów i kosztów działalności. Gdy jesteś czynnym podatnikiem VAT, to w deklaracji PIT-36 wykazujesz przychody netto, po odjęciu VAT-u należnego. Podobnie jest w przypadku kosztów, które uwzględniasz w PIT-36 w kwocie netto, ponieważ VAT zapłacony przy zakupach odliczasz w deklaracjach VAT-7, a nie PIT-36. Jak widzisz, w odróżnieniu do prowadzenia działalności zwolnionej z VAT, w tym przypadku operujesz kwotami netto (a nie brutto).
Podsumowanie
Działalność nierejestrowana stanowi atrakcyjną opcję dla osób chcących prowadzić drobną działalność zarobkową bez konieczności formalnej rejestracji firmy. Pamiętaj jednak, że pomimo stosunkowo ograniczonych formalności, nadal masz pewne obowiązki, takie jak m.in. konieczność prowadzenia ewidencji sprzedaży, czy rozliczenia rocznego w PIT-36. Musisz też pilnować określonego limitu przychodów, gdyż jego przekroczenie wiąże się z koniecznością rejestracji działalności gospodarczej. Poza tym w określonych przypadkach konieczna może okazać się rejestracja do VAT lub zakup kasy fiskalnej.
