Działalność nierejestrowana to sposób na spróbowanie sił w biznesie lub dorobienie do podstawowego źródła dochodu. Charakteryzuje się mniejszymi formalnościami, niż tradycyjna działalność gospodarcza, jednak w porównaniu z nią ma też pewne ograniczenia. Jednym z przykładów są pojęcia przychodu i dochodu, które musisz zrozumieć, w szczególności w kontekście miesięcznych limitów przychodów, jakie obowiązują Cię w działalności nierejestrowanej. W artykule przyjrzymy się różnicom między tymi dwoma pojęciami.
Z tego artykułu dowiesz się...
Czym jest działalność nierejestrowana?
Działalność nierejestrowana to forma prowadzenia drobnej działalności zarobkowej, która nie wymaga rejestracji w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców, działalność ta jest możliwa, jeśli Twoje miesięczne przychody nie przekraczają 75% minimalnego wynagrodzenia (50% w przypadku osób zarejestrowanych w Urzędzie Pracy jako bezrobotne). Co istotne, działalność nierejestrowana jest poniekąd zbliżona do zwykłej działalności gospodarczej. Oznacza to, że może ona być prowadzona w sposób zorganizowany, ciągły, a także nastawiony na zarobek.
Pomimo swoich superlatyw, działalność nierejestrowana ma też pewne ograniczenia. Przede wszystkim musisz zwrócić uwagę na fakt, że nie możesz jej prowadzić, gdy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadziłeś działalność gospodarczą. Poza tym pamiętaj, że w działalności nierejestrowanej musisz pilnować przytoczonego wyżej limitu przychodów. Gdy Twoje przychody w danym miesiącu przekroczą 75% minimalnego wynagrodzenia, wówczas w terminie 7 dni jesteś zobligowany do rejestracji firmy.
Z kolei, gdy jesteś osobą bezrobotną, to przekroczenie progu 50% minimalnego wynagrodzenia pozbawi Cię statusu osoby bezrobotnej. Nie będę jednak skupiał się tu dogłębnie nad wszelkimi wymaganiami, bo znajdziesz je w innych artykułach na blogu. Tym, czemu chcę poświęcić resztę artykułu, są zagadnienia przychodu i dochodu.
Co to jest przychód?
Mówiąc o limicie w działalności nierejestrowanej, ustawodawca ma na myśli nieprzekroczenie granicy 75% przychodu. No właśnie, ale czym właściwie jest Twój przychód? Aby odpowiedzieć na to pytanie, przenieśmy się do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 14 ust. 1 za przychody należy uznać kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W praktyce przychodem z Twojej działalności nierejestrowanej będzie każda sprzedaż w ramach tej działalności. Nieistotne jest to, czy otrzymałeś za nią zapłatę, czy też dopiero ją otrzymasz. Załóżmy, że sprzedajesz plastikowe figurki, które kupujesz w jednej z polskich hurtowni w cenie 10 zł za sztukę. Figurki te sprzedajesz po 15 zł za sztukę. W związku z tym Twój przychód od każdej sprzedanej figurki to 15 zł. Nie jest istotne to, za ile kupujesz te figurki z hurtowni oraz ile na nich zarabiasz. Liczy się to, za ile je sprzedajesz.
Zwróć uwagę na to, że do przychodów zaliczasz kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Tak jak już wcześniej wspomniałem, w dużym uproszczeniu można powiedzieć, że dniem powstania przychodu jest dzień sprzedaży towaru, a nie dzień wpływu pieniędzy na Twoje konto.
Zapewne możesz zastanawiać się, dlaczego jako przychód traktujesz całkowitą kwotę sprzedaży, a nie kwotę po potrąceniu kosztów, jakie ponosisz? W tym miejscu dochodzimy do kluczowego pojęcia. Przychód nie uwzględnia Twoich kosztów, które ponosisz. Dlatego też można powiedzieć, że na działalności nierejestrowanej jesteś w stanie zarobić najwięcej, gdy nie ponosisz dużych nakładów pod kątem kosztów.
Co to jest dochód?
Pojęciem, które wiele osób myli z przychodem jest dochód. W rzeczywistości są to dwa odmienne terminy, a ich prawidłowe rozróżnienie może mieć kluczowe znaczenie dla Twojej działalności nierejestrowanej. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód jest nadwyżką sumy przychodów nad kosztami.
Żeby lepiej Ci to zobrazować, odnieśmy się do wcześniejszego przykładu z figurkami. Przypomnę, że figurki były kupowane w hurtowni w cenie 10 zł, a sprzedawane za 15 zł. Zgodnie z definicją, dochód z każdej sprzedanej figurki to 5 zł. Taka kwota bierze się z odjęcia kosztów uzyskania przychodu, czyli w tym przypadku po prostu jest to różnica pomiędzy przychodem (15 zł), a ceną zakupu stanowiącą koszt uzyskania przychodu (5 zł).
Czym różni się przychód od dochodu?
Łatwo zauważyć, że przychód różni się w dość istotny sposób od dochodu. Upraszczając można powiedzieć, że przychód należy traktować jako ogólną kwotę Twojej sprzedaży. Z kolei dochód to wartość, którą uzyskujesz po odjęciu kosztów uzyskania przychodów. Co ważne, kwota dochodu może być również ujemna (gdy koszty przewyższają przychody) – wówczas mówimy o stracie. Taka sytuacja może mieć miejsce np. na początku Twojej działalności, gdy więcej wydajesz, niż zarabiasz. Zwróć uwagę na to, że Twój przychód będzie równy dochodowi tylko wtedy, gdy nie generujesz żadnych kosztów lub nie chcesz ich po prostu rozliczać.
Przychód czy dochód – co wziąć pod uwagę obliczając limit działalności nierejestrowanej?
Obliczając limit działalności nierejestrowanej, należy wziąć pod uwagę przychód, a nie dochód. Przypomnę, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców, działalnością nierejestrowaną jest działalność, której miesięczne przychody nie przekraczają 75% minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że w 2025 roku Twój przychód nie może być wyższy, niż 3499,60 zł miesięcznie.
Dochód, który uwzględnia koszty uzyskania przychodu, nie jest brany pod uwagę przy określaniu limitu działalności nierejestrowanej. Niemniej jednak może on być istotny w kwestii kwoty podatku do zapłaty podczas rozliczenia rocznego. Koszty uzyskania przychodów mogą pomniejszyć ewentualny podatek do zapłaty, o ile oczywiście przekroczysz kwotę wolną od podatku.
Podsumowanie
Dochód a przychód to często mylone pojęcia, które w rzeczywistości są odrębnymi terminami. Jeżeli chcesz prowadzić działalność nierejestrowaną, to musisz pamiętać o tym, że Twoje miesięczne przychody (a nie dochody!) nie mogą być wyższe, niż 75% minimalnego wynagrodzenia. W dużym skrócie można powiedzieć, że przychód jest to po prostu kwota, za którą sprzedajesz produkty, zaś dochód stanowi kwotę sprzedaży pomniejszoną o ewentualne koszty uzyskania przychodu.
